Planlagt amputasjon (tå, forfot, legg eller lår)

Dei som kjem til Kirurgisk sengepost A for amputasjon har i utgangspunktet ein alvorleg sirkulasjonssvikt i beina som gjer at dei har sterke smerter og/eller sår som ikkje vil gro. Desse såra vil vere ein inngangsport for bakteriar og kan gi gjentekne infeksjonar som krev sjukehusinnlegging.

Grunnar til sirkulasjonssvikt kan vere diabetes og/eller åreforkalking. 

I nokre tilfelle kan ein gjere inngrep/operasjon for å forbetre blodsirkulasjonen, men i andre tilfelle er det ikkje mogleg. Amputasjon vil då bli diskutert saman med deg og ein blir samd om vegen vidare.

Operasjonen blir som regel utført i ryggbedøving, i tillegg får du noko å slappe godt av på.

• Du blir liggande på postoperativ avdeling dei første timane, eventuelt på kirurgisk intensiv til neste dag.
• Ein ønsker god smertelindring – sei i frå dersom smertene er slik at du ikkje klarer å bevege deg i senga og/eller ikkje får sove.
• Du skal mobiliserast opp første dag etter operasjonen (individuelle omsyn må takast). Mobilisering er viktig for å førebygge komplikasjonar som lungebetennelse og blodpropp (stimulere blodsirkulasjonen og aktivere musklane). Der er ingen restriksjonar så sant ikkje der er bløding som må takast omsyn til. 
• Sårskift vil bli utført av sjukepleiar/lege med jamne mellomrom, ikkje nødvendigvis dagleg. 
• Ver forsiktig og pass på at amputasjonsstumpen/såra ikkje får slag/støyt mot seg ved mobilisering. 

Ved legg- og låramputasjon

• Du vil ha epidural smertepumpe og urinkateter. Epiduralen vil gradvis trappast ned nokre dagar etter operasjonen. Når epiduralkateteret i ryggen blir fjerna kan ein også fjerne urinkateteret.
• Av og til legg ein inn eit sårdren – dette blir fjerna 1-2 dagar etter operasjonen.
• Du vil bli tilvist fysioterapeut og ergoterapeut for tilpassing av rullestol og starte opptrening, lære flyttingsteknikkar.
• Kvar enkelt pasient blir vurdert for moglegheita for protese. Dersom dette skulle bli aktuelt vil du bli tilvist til fysikalsk-medisinsk avdeling for protese-tilpassing og opptrening. Der er noko avgrensa kapasitet og det er sjeldan at pasientar blir direkte flytta over til fysikalsk-medisinsk avdelinga frå oss. Det vil bli søkt om eit korttids-/opptreningsopphald på sjukeheim i mellomtida.
• Du kan få ei pute til å ha under amputasjonsstumpen det første døgnet, men etter det skal stumpen ligge flatt for å sikre god sirkulasjon og førebygge avstiving av gjenverande ledd. 
• Tap av eit bein kan opplevast tungt og vanskeleg – sorg, mismot og sinne er naturlege reaksjonar. Våg å snakk med sjukepleiarane om korleis du har det! 

Vidare etter operasjonen

• Dersom alt går komplikasjonsfritt er ein klar for heimreise 5-7 dagar etter legg- eller låramputasjon og 1-2 dagar etter forfot- og tå amputasjon.
• Ved legg- og låramputasjon vil du bli utskriven til sjukeheim.
• Dersom du er protesekandidat vil du få eit opphald på fysikalsk-medisinsk-avdeling på sjukehuset etter kvart.
• Det vil i andre tilfelle bli søkte om kommunal hjelp dersom behov. 
• Suturar ved legg- og låramputasjon skal fjernast etter 3 veker. Ved forfotamputasjon er der ingen suturar. Ved tå amputasjon kan der vere suturar – det blir avtalt ved utskriving kor lenge dei skal stå.
• Sårskift blir utført som tilrådd av lege ved utskriving.
• Har du behov for smertestillande og/eller antibiotika vil du få resept på dette ved utskriving.