Vi tilrår at du alltid nyttar siste versjon av nettlesaren din.
Posedialyse ved Ålesund sjukehus
Ved posedialyse (peritonealdialyse) blir dialysevæske ført inn i bukhola gjennom eit kateter på magen. Dialysevæska i buken må skiftast ut med jamne mellomrom fordi han etter nokre timar blir metta med avfallsstoff og dermed mistar effekt. Med litt planlegging kan posedialyse fint kombinerast med jobb og reiser.
Dialyse er ei livslang behandling, dersom du ikkje kan få ny nyre. Dialysen reinsar blodet ditt slik at du ikkje døyr av nyresvikten, men kan leve med sjukdommen. Ved posedialyse er det bukhinna som fungerer som reinsefilter når avfallsstoffa frå blodbanen blir transporterte over i dialysevæska.
Du kan skifte frå posedialyse til bloddialyse (hemodialyse på sjukehus) om du ønsker det, eller om medisinske forhold gjer det nødvendig.
Mange opplever at energinivået aukar gradvis etter oppstart av posedialyse, og at symptoma blir reduserte eller forsvinn. Men posedialyse erstattar ikkje funksjonen til friske nyrer fullt ut. Du vil derfor kunne oppleve at ikkje alle symptoma på nyresvikten forsvinn heilt.
Med posedialyse vil mange i mindre grad enn ved hemodialyse trenge kost- og drikkerestriksjonar. Dette kjem delvis av at nyrene si eiga evne til å skilje ut væske og avfallsstoff ofte blir bevart betre, og delvis at reinsinga av blodet og utskiljing av overskotsvæske skjer kontinuerleg.
Det finst to ulike metodar for posedialyse: Med manuelle poseskift (KAPSD) eller ved hjelp av dialysemaskin (APD). Utstyret du treng til posedialyse blir levert heim til deg.
Manuelle poseskift (KAPSD)
KAPSD (continuous ambulatory peritoneal dialysis) betyr i praksis at utskiftinga av dialysevæske blir utført manuelt med posar som du koplar til kateteret. Med KAPSD har du dialysevæske i buken heile døgnet, men du skiftar han ut 3–4 gonger dagleg.
Ved kvart skift set du inn mellom 1 og 2,5 liter dialysevæske. Det tar totalt cirka 30 minutt å utføre eit poseskift, det vil seie å byte ut dialysevæska i buken med ny dialysevæske. Du må rekne med 4 poseskift per dag.
Automatisert peritonealdialyse (APD)
Med APD koplar du deg til ei dialysemaskin som utfører inn- og uttappinga av dialysevæske om natta mens du søv. Du kan kople deg frå maskina, for eksempel når du må på toalettet. Med APD varer behandlinga vanlegvis i 8–10 timar. Hos dei fleste blir behandlinga avslutta om morgonen med at maskina set inn væske som blir verande i buken til du koplar deg til maskina igjen om kvelden.
Tilvising og vurdering
Dei fleste pasientar med kronisk nyresjukdom blir tilviste til nyremedisinsk poliklinikk i god tid før det er aktuelt med nyreerstattande behandling (posedialyse, hemodialyse eller nyretransplantasjon). Val av behandlingsform gjer du etter grundig diskusjon med nyrelegen og eventuelt nyresjukepleiar.
Før
Før du kan starte med posedialyse vil du få operert eit kateter inn i bukhola di. Kateteret er ein tynn plastslange som blir operert inn ved eit kirurgisk inngrep, helst to til tre veker før oppstart av dialysen. Operasjonen skjer som oftast i narkose, i nokre tilfelle i lokalbedøving. Dette vil du få nærare beskjed om på førehand. Du må rekne med to til tre dagar på sjukehus i samband med inngrepet.
På sjukehuset du får grundig opplæring i å utføre posedialysen sjølv. Opplæringa blir tilpassa behovet til den enkelte og tar vanlegvis éi til to veker. Om du treng hjelp, vil heimetenesta kunne utføre posedialysen. Dei får i så fall opplæring frå sjukehuset.
Under
Når du utfører posedialyse, fører du dialysevæske inn i bukhola gjennom kateteret du har fått operert inn. For at du ikkje skal begynne å fryse eller kjenne ubehag ved inntapping, blir dialyseposane varma til kroppstemperatur på ei varmeplate som du låner frå sjukehuset.
Dialysevæska i buken må skiftast ut med jamne mellomrom fordi han etter nokre timar blir metta med avfallsstoff og dermed mistar effekt. Dialysevæska som har stått i buken din, tappar du ut gjennom kateteret. Etterpå set du inn ny kroppstemperert dialysevæske.
Når du tappar ut dialysevæska, kan du mot slutten av uttappinga oppleve eit ubehag eller sug i magen, fordi kateteret syg seg mot bukveggen. Det er ikkje farleg, og ubehaget forsvinn når du set væske inn i buken igjen.
Det er normalt å kjenne seg litt stinn over magen når du har sett inn ny dialysevæske, spesielt dei første gongene du utfører poseskift. Dei fleste venner seg etter kort tid til å ha væske i buken.
Etter
Det er ikkje lett å kjenne på kroppen om du får god nok dialyse. Du blir derfor følgt opp på sjukehuset med jamleg kontroll av blod, urin og dialysevæske, der vi blant anna sjekkar om innhaldet av avfallsstoff i blodet blir redusert tilstrekkeleg.
Dersom du over tid får for dårleg dialyse, vil du kunne kjenne det ved at du opplever eitt eller fleire av desse symptoma:
du blir slapp og har lite energi
du får dårleg matlyst
du får væskesamling i kroppen som kan gi brå vektoppgang og tung pust
Ver merksam
Biverknader av å ha dialysevæske i buken kan vere at du kjenner deg oppblåst og stinn, eller at du får forstopping. Etter lang tid med posedialyse kan dialysevæska svekke bukhinna slik at ho blir tjukkare og fungerer dårlegare.
Dei vanlegaste komplikasjonane som oppstår i samband med posedialyse er:
Infeksjonar som kan leie til bukhinnebetennelse eller betennelse rundt kateterinngangen. I somme tilfelle må behandlinga avbrytast og dialysekateteret fjernast som følge av ein slik alvorleg infeksjon. På grunn av infeksjonsrisikoen kan du ikkje bade i basseng eller badekar.
Lekkasje av dialysevæske rundt kateteret.
Knekk på kateterslangen eller feil plassering, slik at det blir problem med drenering av dialysevæske inn og ut av buken.
Utvikling av brokk som følge av auka trykk på bukveggen på grunn av dialysevæska.
Besøksparkering i parkeringshuset Passasjen, med innkøyring ved habiliteringsbygget og ved den nye hovudinngangen til sjukehuset. Det er også besøksparkering mellom kreftavdelinga og barne- og ungdomsavdelinga.
Parkeringa blir registrert automatisk med skiltgjenkjenning.
Appen EasyPark er også eit godt betalingalternativ. Du kan aktivere kameraparkering i appen for automatisk trekk.
HC-parkering
HC-parkering finn du i første etasje på parkeringshuset, med innkøyring ved hovudinngangen til sjukehuset. I tillegg er det HC-parkering ute ved habiliteringbygget, hovudinngangen, barne- og ungdomsavdelinga, kreftavdelinga, vaksenpsykiatrisk poliklinikk / barne- og ungdomspsykiatrisk poliklinikk (BUP), UPA og ved administrasjonsbygget.
Oversikt over sjukehusområdet
Markeringar på bildet: Grøn markering viser parkering for pasientar/besøkande. Mørk blå markering viser HC-parkering.
Kart
For å finne fram på sjukehuset kan du bruke karttenesta Mazemap. Tenesta gir detaljert vegskildring til avdelingar, kafear, toalett og andre stader på sjukehuset. Du kan også bruke kartet heimafrå for å førebu deg til oppmøte.
Fram Ekspress og alle andre bussar går innom busslomma ved Ålesund sjukehus. Unntak: Flybussen i Ålesund stoppar berre ved busslomme oppe ved hovudvegen.
Fly
Ålesund lufthavn, Vigra ligg om lag 23 km frå Ålesund sjukehus.
Praktisk informasjon
Barn og unge blir påverka når nokon i familen blir sjuke. Dei treng å forstå kva som skjer. Vi på sjukehuset skal bidra til at barn og ungdom blir tatt godt vare på i slike situasjonar.
Treng du nokon å snakke med? Prestetenesta er tilgjengeleg for å lytte til deg, om du berre vil slå av ein prat eller dele ting du tenker på.
Prestetenesta si viktigaste oppgåve er samtalar med pasientar og pårørande. Dei tilbyr også undervising, rettleiing, og samtalegrupper, både for pasientar og tilsette.
Presten og diakonen er her for alle, og kan formidle kontakt med andre trussamfunn, religionar eller livssynsorganisasjonar.
Du finn oss i hovudvestibylen. Ta kontakt med oss om du treng vegskildring til avdelinga du skal besøke, om du har behov for å betale poliklinikk-timen din kontant, hjelp til å bestille drosje, eller andre serviceoppgåver.
Apoteket ligg på nordsida av sjukehuset, like ved hovudinngangen.
Kafé
Vi har god heimelaga mat, varme og kalde rettar, til gode prisar.
Du finn oss i 1. etasje, fløy M. Velkomen!
Opningstider:
Måndag til fredag: kl 09.00 - 15.00
Helg og høgtid: stengt
Kiosk
I tillegg har vi kiosk i hovedvestibylen ved sjukehuset.
Opningstider:
Måndag til fredag: kl 07.00 - 20.00
Laurdag og søndag: 12.00 - 18.00
Raude dagar: 10.00 - 18.00
Mange pasientar og pårørande ønsker å ta bilde eller video som eit minne frå tida på sjukehuset. Det kan du gjere så lenge det er deg sjølv, pårørande eller vener som blir avbilda.
Det ikkje er lov å ta bilde av medpasientar eller tilsette uten løyve.
Vi håper alle viser respekt for personvernet under besøket ved sjukehuset.
